Sayılarla Tekirdağ

Sayılarla Tekirdağ

Tarihçe


Tekirdağ İli coğrafi konumu dolayısıyla stratejik önem taşıyan, Anadolu ile Balkanlar  arasında geçit  bölgesi  olup  İstanbul’a  yakınlığı  sebebiyle  Boğazlar  üzerinden  geçen  Asya ve  Avrupa kavimlerinin  ilişkilerinden  dolayı  İstanbul  tarihine  sıkı  sıkıya  bağlı  bir vilayettir. İstanbul’un zaman zaman saldırıya uğramasının etkileri ilde de görülmüş,  topraklarının  da  verimli  olması birçok  kavimlerin  egemenlik  iddialarına  sahne  olmuş,  yine  bu  yüzden  muhtelif  kültürlerin  ve kavimlerin egemenliği altında kalmıştır.

İl topraklarına ilk yerleşenler Traklar’dır. Prehistorik (Tarih öncesi) zamanlarda aralıklı  dalgalar halinde Orta Asya’dan gelerek buraya yerleşmişlerdir. M.Ö. 4000 yıllarında gelenler taş devrini, M.Ö. 2000 yıllarında gelenler ise maden devrini getirmişlerdir.

Traklar savaşçı  bir  kavim  olarak  bilinir.  Truva  savaşlarında  Truvalıların  tarafını   tutarak Yunanlıların buraya yerleşmelerine engel  olmuşlardır.  Traklar  sosyal  hayat,  örf  ve  adetleri bakımından Türklere benzemektedirler. Traklardan il toprakları içinde birçok höyük  kalmıştır.

M.Ö. 800-341 yılları arası Yunan Dönemi olarak bilinmektedir. Yunanlılar kıyılara  yerleşmek amacı gütmüşlerse de; Trakların şiddetle karşı koymaları sonucunda geri  çekilmişlerdir. Truva savaşlarını kazanmalarına rağmen Dor ve Frig saldırıları Yunanlıların kolonizasyon hareketlerini geciktirmiştir. Ancak M.Ö. (750-550) yılları arasında Yunanlılar Traklarla karşılıklı anlaşarak ilin kıyılarında koloniler kurmuşlar, Yunan kültürünün yerleşmesini  sağlamışlardır.

İl sınırları içerisinde ve deniz kıyısında çeşitli koloniler kurmuşlardır. Yunanlılar,  Traklar  ile kültür  ve  ticaret  ilişkileri  kurmuşlardır.  Traklar  Yunan  kültürünün  etkisine  girmekle beraber boylar halinde bağımsız yaşamlarını devam ettirdiler. Hatta  Perintos-Marmaraereğlisi, İranlılar ve Makedonya kralı Philip’in yaptığı kuşatmalarda  kahramanca  direnmiştir.  Bundan  sonra  da İskitler, Persler, Makedonyalılar ve Keltler Trakya’yı istila etmişlerdir.

Romalılar, Trakya’yı istila ettikten sonra Perintos’u (Marmaraereğlisi) il merkezi yapmışlar, kara ve deniz yoluyla da Roma bağlantısını sağlamışlardır. Romalılar, Trakların  hükümranlıklarına son vermişlerdir. İmparator Kostantin İstanbul’u Roma’nın başkenti  yapınca  Marmaraereğlisi gerilemiş ve Got’ların istilasına uğramıştır.

Bizans idaresinde iken Trakya Hun,  Avar,  Slav,  Peçenek,  Bulgar,  Haçlı ve Anadolu Türkleri’nin saldırılarına uğramıştır. İl toprakları 962 yıl Bizans yönetiminde kalmıştır.

Doğu   Roma   İmparatorluğu   içinde   kalan   Trakya,   Süleyman   Paşa   komutasındaki  kuvvetlerin Gelibolu’ya çıkmasıyla Türklerin hakimiyetine girmeye başlamıştır. 1356  yılında Şarköy ve Malkara ele geçirilmiş, 1357’de I. Murat Tekirdağ ve Çorlu’yu  Türk  hakimiyetine  almıştır.  Bu
arada Bizanslılar kısa bir süre Tekirdağ topraklarını geri almışlarsa da, I. Murat 1363’de buraları yeniden Osmanlı topraklarına katmıştır.

Balkan Savaşlarında (1912) Bulgar işgaline uğrayan Tekirdağ toprakları, 1913 yılında  düşman işgalinden kurtarılmıştır. I. Dünya savaşından sonra Mondros Mütarekesi’nin verdiği  imtiyazdan faydalanan   Yunan   kuvvetleri   20   Temmuz   1920’de   Tekirdağ’ı   işgal  etmiş, ancak 13  Kasım 1922’de Yunan işgali de sona erdirilerek tekrar Türk yönetimine geçmiştir.

20 Ocak 1921 tarihli  Teşkilat-ı Esasiye  Kanunu gereğince  girişilen yeni  örgütlenme  sırasında Tekirdağ il olmuş, ancak;  Kurtuluş  Savaşının  güç  koşulları  altında   örgütlenme hemen sağlanamamıştır, Cumhuriyetin ilanından az  önce,  15  Ekim  1923  tarihinde  İl  merkezi  haline getirilmiştir.

24 Aralık 1840’da Büyük Vatan Şairi Namık  Kemal  bu ilde  doğmuştur.  Çanakkale  Destanı’nı yaratan 19. Tümen Mustafa Kemal’in önderliğinde Tekirdağ’da savaşa    hazırlanmıştır. 23 Ağustos 1928’de Atatürk Harf İnkılabı vesilesiyle Tekirdağ’a gelip  Başöğretmen  olarak  ilk dersi bu ilde vermiştir.

Coğrafi Durum


Türkiye’nin tamamı Avrupa  kıtasında  bulunan  3  ilinden  biri  olan  Tekirdağ,  Marmara  Denizi’nin kuzeybatısında az engebeli, zengin alüvyonlarla kaplı şeridinde İstanbul ve Çanakkale illeri arasında yer almaktadır. Doğu’da İstanbul, Batı’da Edirne ve Çanakkale, Kuzey’de Kırklareli ve kısa bir kıyıyla Karadeniz ile çevrilidir. Tekirdağ, Trakya’nın güneyinde çok verimli toprakların bulunduğu modern bir tarım kentidir. Trakya’da yer alan Tekirdağ, 6 339 kilometrekarelik (göl dahil) yüzölçümü ile Türkiye yüzölçümünün % 0,81’ine denk gelmektedir.

İlin önemli yükseltisini oluşturan Tekir Dağları, Kumbağ’dan başlar Gelibolu istikametinde bir sıradağ halinde uzanır. 60 km boyunca en yüksek yeri Ganos’tur. Yüksekliği 945 m’dir. Daha doğuda bulunan Koru Dağı, Güney Trakya’nın en önemli yükseltilerindendir. İlin doğu kesimi  daha  az  yüksek  olup, Istırancalar Çerkezköy’den başlar kuzeye doğru gittikçe yükselir.

İç kesimlerde akarsuların geniş tabanlı vadilerini kaplayan geniş ve bereketli ovalar yer alır. Bunların en  önemlileri  Çerkezköy'den  başlayarak  batı  yönünde,  Ergene  yatağı  boyunca  giderek  genişleyen Ergene Ovası ile Ergene nehrine akan Hayrabolu ve Çene (Beşiktepe) derelerinin alüvyon yatakları boyunca uzanan  Hayrabolu  ve  Çene  Ovalarıdır.  Hayrabolu  Ovası,  Hayrabolu  ve  Çene  Dereleri boyunca  uzanır.  Tekirdağ  ilinde  bulunan  bu  iki  ova  50  222 hektar alanı kaplamaktadır. Marmara kıyıları boyunca uzanan dar ve küçük  kıyı  ovaları,  akarsuların  getirmiş  olduğu  materyallerin  kıyı boyunca birikmesi sonucu oluşmuştur.

Tekirdağ, Ergene havzasında yer almakla birlikte,  bitki  örtüsü,  yağış,  jeolojik  yapının  yetersizliği nedeniyle seyrek ve az akarsu ağına sahiptir. Akarsuların debi ve rejimleri düzensiz olup, yağış miktarı ve rejimiyle orantılıdır. Yazın, suları azalarak kurumakta, kışın ise yağış ve kar   erimeleriyle çoğalmakta, hatta taşmaktadır. İl akarsuları Saroz Körfezi, Marmara Denizi ve Karadeniz'e dökülür. İlin önemli akarsuları Ergene Irmağı ile Çorlu,  Hayrabolu,  Işıklar,  Oluk  Başı ve Gölcük Dereleri’dir. Tekirdağ ilinde bulunan diğer akarsular ve dereler Ova Dere, Sinekli Deresi, Kınıklı Deresi, Kumdere, Değirmendere,  Karaevli  Deresi,  Gazioğlu  Deresi,   Kayı  Deresi, Dereağzı Deresi, Öredekli Dere, Cevizli Dere, Çınarlı Dere, Hoşköy Deresi, Karadeğirmendere Deresi’dir.

Tekirdağ il sınırları içerisinde doğal göl bulunmamaktadır. Tekirdağ ilinde bulunan göletler Türmenli Göleti, Bıyıkali Göleti,  Bayramşah  Göleti,  Temrezli  Göleti,  Karacahalil  Göleti,  Ulaş  Göleti,  Şarköy Göleti, İnanlı Göleti’dir.

Sıcaklık ortalamaları ve genel nemlilik indisleri göz önüne alınırsa, Tekirdağ ili iklimi, ılıman yarı nemli olarak nitelenir. Kıyı kesiminden iç kesimlere girildikçe denizden uzaklığın ve  yükseltinin etkisiyle sıcaklık ve yağış  değerlerinde  küçük  farklılaşmalar  görülür.  Marmara  Denizi kıyısı boyunca, yaz mevsimi sıcak ve kurak, kış mevsimi  ise ılık ve yağışlı  geçen Akdeniz ikliminin özellikleri görülür. Ancak, Karadeniz ikliminin etkisiyle yaz kuraklığı hafiflemiştir. Kış mevsiminde kar yağışları olağandır. İç kesimlere girildikçe yaz mevsimi daha  kurak,  kış mevsimi  daha  soğuk  geçen  yarı  karasal  iklim özellikleri belirginleşir.

Tekirdağ’ın kuzeyinde Saray'a doğru uzanan Istıranca (Yıldız) kütlesinin kuzey yamaçları daha fazla yağış alması nedeniyle kayın ormanları ile kaplıdır. Güney yamaçlara ve daha güneye doğru inildikçe, yağışın azalmasına bağlı olarak, kayının yerini meşe ve gürgenin aldığı görülür. Ergene Havzası’na doğru inildiğinde ise yerleşim alanları yakınlarında seyrek olarak meşe, gürgen, karaçalı ve karaağaç toplulukları göze çarpmaktadır. Güneydeki Ganos  dağlarının  kuzey  yamaçlarında  gürgen,  meşe,
ıhlamur ağaçları ve sık bir ormanaltı örtüsü hakimken, güney yamaçlarda yağışın azalması nedeniyle kuru ormanlar ve maki toplulukları yer almaktadır. Koru dağlarında ise meşe ve kızılçam ormanları ile maki toplulukları hakim durumdadır.

İdari ve Sosyo-Ekonomik Durum


Tekirdağ ilinin nüfusu, 2013 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 874 475’tir.  6447 sayılı kanun ile Tekirdağ ili büyükşehir statüsüne kavuştuğundan tüm nüfus il ve ilçe merkezlerinde yaşamaktadır. İl merkezindeki Süleymanpaşa ilçe nüfusu 179 239 kişidir. İlin nüfus yoğunluğu 139 kişi olup; 100 olan Türkiye değerinin  üstündedir.  Nüfus  bakımından  en  büyük  ilçeleri sırasıyla Çorlu, Süleymanpaşa ve Çerkezköy iken en küçük ilçesi ise Marmaraereğlisi’dir. Tekirdağ ili 81 il arasında Türkiye’nin en kalabalık 23. ilidir. Tekirdağ ilinde İl merkezindeki  Süleymanpaşa  dahil  11  ilçe, bulunmaktadır.


İlin Öne Çıkan  Özellikleri

Tekirdağ ilinin ekonomisi sanayi  ağırlıklı  olup,  Marmara  Denizi  kıyısında  bulunup önemli  bir  liman şehridir. İl merkezinde Türkiye Denizcilik İşletmeleri’ne ait 1 liman, Marmaraereğlisi’nde Martaş Limanı ve Botaş LNG Limanı mevcuttur.

Tekirdağ ilinin  2013  yılı  toplam  tarımsal  alanı  320  851  ha’dır.  Tekirdağ  ili  toplam  tarımsal  alan bakımından Türkiye’de 30. sırada yer almaktadır. Bu alanın 311 163  hektarı toplam işlenen tarım alanı, geri kalanı ise uzun ömürlü bitkiler ve yem bitkileri alanıdır. İlde ağırlıklı olarak üretilen ürünler, buğday, mısır (slajlık) ve ayçiçeğidir. Tekirdağ, buğday, ayçiçeği ve kanola üretiminde önemli bir paya sahiptir.

2006 yılında Tekirdağ ilinde Namık Kemal Üniversitesi kurulmuştur.


Tekirdağ ilindeki müzeler Arkeoloji ve Etnografya Müzesi ve Rakoczi Müzesi’dir. Ayrıca Vatan şairimiz Namık Kemal'in 1840 yılında Tekirdağ'da doğduğu evin yakın çevresinde eski Tekirdağ evleri örnek alınarak   Namık   Kemal'in   hatırasına   Tekirdağ   Namık   Kemal   Derneği   tarafından   1993   yılında yaptırılmıştır.